دولتهای مختلف از عراق و هنگکنگ تا آمریکا و فرانسه باید صداهای به حاشیه رفته را گوش کنند و گرنه پوپولیسم آنها را میبلعد.
۷۸ مطلب
دولتهای مختلف از عراق و هنگکنگ تا آمریکا و فرانسه باید صداهای به حاشیه رفته را گوش کنند و گرنه پوپولیسم آنها را میبلعد.
در جریان انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا، بیش از ۷۲ میلیون نفر به دونالد ترامپ رای دادند. با این حال، جوبایدن توانست پنج میلیون رای بیشتر کسب کند (حدودا ۳.۴ درصد اختلاف) و در نهایت رئیس جمهور آمریکا شود. مهمترین پیامد شکست ترامپ تا حد زیادی نمایان شده است: "پوپولیسمِ دستِ راستی نمرده است، با این حال، شدیدا تضعیف شده و میتوان شکست سختی را به آن تحمیل کرد".
از چهار سال ریاستجمهوری ترامپ میتوان بهمثابه «عصر تاریکی» یاد کرد. خِرد (عنصر اصلی روشنگری) بهشکلی دهشتناک لگدکوب و عقلانیت به صلیب کشیده شد. ترامپ با موفقیت توانست الگوهای رفتاری خود را در جهان گسترش دهد، گفتمانهای خردستیزانه توانست در فرهنگ سیاسی بسیاری از دولت-ملتها دست بالا را پیدا کند. تقریبا در تمام جوامع نیروهایی که بر خشونت و حذف نهادهای میانجی مترقی تکیه داشتند یا توانستند دست بالا را در میان گفتارهای سیاسی رقیب پیدا کنند یا اینکه دستکم صدا و هژمونی خود را بهشدت تقویت کنند.
هر دو رهبر قصد دارند از ترخیص خود از بیمارستان بهرهبرداری سیاسی کنند: دونالد ترامپ از معجزه داروهایی که در دوران بستری بودن در بیمارستان استفاده کرد، گفت و قول داد آن را در اختیار همگان به رایگان قرار دهد. بوریس جانسون هم از معجزه کادر درمان حرف زد، دکترها و پرستارهایی که خدمات درمانی همگانی ارائه میدهند و گفت که شاید این نهاد (بهداشت) مهمترین و احترام انگیزترین نهاد انگلیس باشد.
تازهترین اقدام نمایشی مجلس، احضار رئیس سازمان بورس در پی افت شاخصهاست. این در حالی است که طبق قانون مجلس باید رئیسجمهور و وزرای کابینه را به مجلس فرا بخواند، سؤال کند؛ اگر قانع نشد، استیضاح کند و اگر باز هم قانع نشد رأی به برکناری دهد. حالا سؤال اینجاست که اگر پارلماننشینان از سؤال رئیس سازمان بورس قانع نشدند، چه؟ به لحاظ قانونی هیچ اختیاری برای برکناریاش ندارند. اینجاست که رفتارشان مصداق پوپولیسم است؛ همان هیاهو برای هیچ.
پرسش اساسی از بنیانگذاران و منادیان کارزار «جمع کنید و بروید» ایرانی این است که آیا آنها هم مانند ترامپ و نتانیاهو، طیف منتقدین خویش را شهروندان درجه دو و سه میدانند که شایسته اخراج از موطن خویش هستند؟! یا بردگانی که خداوند آنها را افریده تا در اطاعت ایشان باشند؟!
وقتي كه جامعه درك عوامانه از خودش و تاريخ داشته باشد و حافظهاش از روايتهاي عوامانه انباشته شود، سياست نیز پوپوليستي ميشود و عوامفريبان حاكم ميشوند.
اصولگرایان در دوران مدیریت خود اثبات کردند که به هیچ عنوان از عهده اداره کشور برنمیآیند و نهتنها به فکر توسعه کشور و معیشت جامعه نیستند، بلکه به چیزی جز قدرت نمیاندیشند. امروز نیز باید خطر بازگشت پوپولیسم را جدی گرفت، زیرا اکنون نظرسنجیها از اقبال ۱۲ درصدی مردم به روحانی و اصلاحطلبان و در مقابل، رأی ۲۶ درصدی به احمدینژاد حکایت دارد که این خود نشان از داغبودن بازار پوپولیسم است.
ترامپ بواسطه یکی دانستن و ادغام خودش با مردم و دولت، انتقادها را حتی از حزب خود برنمی تابد. وی همچنین مشروعیتِ مخالفت دیگر احزاب را نیز به رسمیت نمیشناسد. موضوعی که ستون فقرات دموکراسی مشروطه ماست. ترامپ به وضوح و بارها چهرههای پوپولیستی نظیر "ویکتور اوربان" نخست وزیر مجارستان و "رجب طیب اردوغان" نخست وزیر ترکیه را ستایش کرده است. این افراد آشکارا دموکراسی مشروطه را در کشورهایشان نقض میکنند و به آن بی اعتنا هستند. شاید این روند به صورت تعمدی و با مهارت انتخاب شده باشد. اگر محدودیتهای…
شعار معروف انتخاباتی ترامپ یعنی «آمریکا را دوباره به عظمت برسانیم»، بسیاری به «آمریکا را دوباره سفید پوست کنیم» تعبیر میکنند. از این رو دفاع از حقوق جماعتها یا هویتهای فرهنگی، رفتاری و زبانی (واژگانی که میتوان به جای اقلیت به کار برد) یا در یک کلام دفاع از دموکراسی فرودستان و پایه در برابر «دموکراسی» فرودستان که در حقیقت چیزی جز سیستمهای الیگارشیک بزکشده با لایههای سطحی و مناسکی دموکراتیک نیست، امروز از مهمترین اهداف استراتژیک برای رشد و توسعه نظامهای مدرن شهری به حساب میآیند.
